Adinama: आदिनामा

गढीदौलतची काळी रात्र उत्तर प्रदेशातील शामली जिल्ह्यातील गढीदौलत गावात अलीकडेच घडलेली घटना मानवी संवेदनशीलतेला हादरवून टाकणारी आहे. घराबाहेर जाताना केवळ बुरखा न घातल्याच्या कारणावरून एका इसमाने आपल्या पत्नीसह दोन चिमुकल्या मुलींची निर्घृण हत्या केली व त्यांचे मृतदेह घरातच पुरून ठेवले. ही घटना धार्मिक कट्टरता, रूढीवादी विचार आणि टोकाची नियंत्रण मिळवण्याची प्रवृत्ती यांचे भयावह मिश्र ण होते. जेव्हा धर्माचा अतिरेकी अर्थ डोक्यात भिनतो तेव्हा त्याचे परिणाम किती भीषण असू शकतात हे आपण अनेक ठिकाणी पाहत असतो. पण येथे धार्मिक कट्टरता कौटुंबिक आपुलकीचे बंध टराटरा फाडून टाकते हे भयंकर वास्तव आपणास दिसते. जगभरातील रक्तरंजित इतिहास भारतात 'ऑनर किलिंग'च्या नावाखाली अनेकदा रक्ताचे नातेवाईकच शत्रू बनल्याचे दिसते. मुस्लीम तरुणीशी प्रेमसंबंध असल्यामुळे दिल्लीतील अंकित सक्सेना (२०१८) या हिंदू तरुणाची तिच्या वडिलांनी आणि नातेवाईकांनी रस्त्यावर गळा चिरून हत्या केली. तेलंगणातील अमृता राव या तरुणीच्या उच्चवर्णीय हिंदू वडिलांनी (२०१८) आपल्या मुलीच्या दलित पतीची (प्रणय पेरूमल्ला) सुपारी देऊन हत्या केली. ...

'चेलुवी' हा १९९२ साली प्रदर्शित झालेला हिंदी भाषेतील चित्रपट सुप्रसिद्ध नाटककार आणि दिग्दर्शक गिरीश कर्नाड यांनी दिग्दर्शित केला आहे. (हा चित्रपट नंतर कन्नड भाषेतही डब करण्यात आला). मुख्य भूमिकेत असलेल्या सोनाली कुलकर्णी यांचा हा पहिला चित्रपट. सोबत सुषमा, गिरीश कर्नाड यांच्या प्रमुख भूमिका असलेल्या या चित्रपटाने पर्यावरण संवर्धन यावरील सर्वोत्तम चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार जिंकला होता. हा चित्रपट कर्नाटक राज्यातील फुलणारे झाड- एका स्त्रीची कहाणी या पारंपारिक लोककथेवर आधारित आहे. हा चित्रपट निसर्ग, स्त्री आणि सामाजिक शोषण यावर गंभीर भाष्य करतो. संवेदनशील लोककथेवर आधारित चित्रपट 'चेलुवी' ही गरीब कुटुंबातील तरुणी आहे. ती आपल्या आई आणि बहिणीसोबत अत्यंत हलाखीच्या परिस्थितीत राहते. एका साधूने दिलेल्या मंत्रामुळे चेलुवीला एक गुप्त आणि जादुई शक्ती प्राप्त होते. ती स्वतःचे रूपांतरण एका सुगंधित फुलांनी बहरलेल्या झाडात करू शकते. पैसे मिळवण्यासाठी ती या मंत्राचा उपयोग करते. तिच्या झाडाला भरपूर सुगंधी फुले येतात. तिची बहीण अत्यंत काळजीपूर्वक ही फुले गोळा करते. दोघीही त...

कॅथर्स हा ख्रिश्चन धर्मातील सुधारणा करणारा पण चर्चविरोधी पंथ होता. त्यांनी देवाच्या चांगल्या आणि वाईट अशा दोन शक्तींवर विश्वास ठेवला आणि साधेपणाचा मार्ग स्वीकारला. पण त्यांच्या या विचारांना त्या काळातील कॅथलिक सत्तेने सहन केले नाही. परिणामी धर्मयुद्ध, चौकशा आणि जाळपोळीतून त्यांचा संपूर्ण नाश झाला. . १२व्या ते १३व्या शतकात युरोपात कॅथर्स नावाचा एक धार्मिक पंथ उदयास आला. त्यांनी त्या काळातील कॅथलिक चर्चच्या शिकवणींवर व आचरणावर प्रश्न उपस्थित केले. त्यांचे मत होते की चर्च खऱ्या ख्रिस्ती आदर्शांपासून दूर गेले आहे आणि भोगविलासात बुडाले आहे. त्यांनी गरिबी, साधेपणा आणि आत्मशुद्धतेवर भर दिला. . कॅथर्सचे प्रमुख मत “दोन देवांचे तत्त्वज्ञान” होते. त्यांच्या मते एक चांगला देव होता जो आध्यात्मिक जगाचा निर्माता होता आणि दुसरा वाईट देव होता ज्याने भौतिक जग निर्माण केले. त्यामुळे ते संपत्ती, मांसाहार, लैंगिक संबंध आणि विलासी जीवनाचा विरोध करीत. चर्चने हे विचार धर्मद्रोही ठरवले. . कॅथर्सकडे फक्त एकच संस्कार होता- Consolamentum म्हणजे आत्मशुद्धीचा “अग्नी-बाप्तिस्मा”. त्यांनी पाण्याने बाप्तिस्मा नाकारला ...

हेमोलिंफ (Haemolymph) हा २ तासांचा चित्रपट केवळ एक गोष्ट सांगत नाही, तर तो मानवी भावनांचा आणि नात्यांचा गुंतागुंतीचा पट उलगडतो. हा एक भावनिक आणि मानसशास्त्रीय प्रवास आहे. तो प्रेक्षकांना एका वेगळ्याच पातळीवर विचार करण्यास प्रवृत्त करतो. हेमोलिंफ हे नाव किड्यांमध्ये आढळणाऱ्या रक्तासारख्या द्रवाला दिले जाते. ते चित्रपटाच्या संकल्पनेला एक अनोखी खोली देते. ज्याप्रमाणे हेमोलिंफ हे किड्यांच्या शरीरात पोषक द्रव्ये आणि कचरा वाहून नेण्याचे काम करते, त्याचप्रमाणे चित्रपटातील पात्रे त्यांच्या जीवनातील सुख-दुःख आणि भूतकाळातील ओझ्यांना घेऊन पुढे जातात. कथानक हा चित्रपट २००६ च्या मुंबई लोकल ट्रेनमध्ये झालेल्या साखळी बॉम्बस्फोटांवर आधारित आहे. हे एक सत्य घटनेवर आधारित कथानक आहे. एका सामान्य कुटुंबातील शाळेतील शिक्षक अब्दुल वाहिद शेख यांच्या आयुष्यावर आधारित आहे. २००६ च्या मुंबई बॉम्बस्फोटात ते संशयित म्हणून पोलिसांच्या जाळ्यात अडकतात. चित्रपटात एक निर्दोष माणूस आणि त्याच्या कुटुंबाला खोट्या आरोपांमुळे किती त्रास सहन करावा लागतो, हे दाखवले आहे. वाहिदला अटक झाल्यावर त्याच्यावर होणारा अत्याचार, त्याचा ...

भोंदू बुवा-बाबा यांचा भांडाफोड करणाऱ्या सुहानी शाहला 'जादू च्या ऑलंपिक' मध्ये जागतिक दर्जाचे सुवर्ण पदक = धनंजय आदित्य ============. सुहानी शाह ही भारतातील प्रसिद्ध मेंटलिस्ट, जादूगार आणि यूट्यूबर आहे. ती आपल्या कार्यक्रमांमधून लोकांचे मन वाचल्यासारखे दाखवते, परंतु यामागे कोणतीही अदृश्य किंवा 'दिव्य' शक्ती नसते. ती स्पष्टपणे सांगते की हे सर्व तिच्या निरीक्षणशक्ती, मानसशास्त्रातील ज्ञान आणि सर्जनशील मेंटल ट्रिक्समुळे शक्य होतं. तिचा उद्देश केवळ मनोरंजन नसून लोकांमध्ये वैज्ञानिक विचारसरणी रुजवणे हा आहे. त्यामुळे ती अनेकदा अंधश्रद्धा, भोंदूबाबा आणि खोट्या चमत्कारांचा प्रखर विरोध करत असते. बागेश्वर बाबा यांच्याशी संघर्ष बागेश्वर धामचे प्रमुख, धीरेंद्र शास्त्री ऊर्फ बागेश्वर बाबा, हे स्वतःला धर्मगुरू आणि दिव्यशक्तीचे धारक मानतात. ते 'दिव्य दरबार'मध्ये लोकांची माहिती सांगतात, त्यांच्या समस्या कथितरीत्या ओळखतात आणि उपाय सांगतात. त्यांच्या या कृतीमुळे अनेकांना त्यांच्यावर श्रद्धा वाटते. मात्र, याच कृतींमुळे अनेक अंधश्रद्धाविरोधी कार्यकर्ते आणि विचारवंत त्यांच्यावर टीका ...

ज्ञान हे मानवी अस्तित्वाचा अविभाज्य भाग आहे. ज्ञान म्हणजे केवळ माहिती संकलित करणे नसून, ती माहिती समजून घेणे, तिचे विश्लेषण करणे आणि तिचा उपयोग आपल्या जीवनात व समाजाच्या प्रगतीसाठी करणे होय. जेव्हा एखादा समाज ज्ञानापासून दूर जातो, तेव्हा त्याला ज्ञानपराङमुख समाज असे म्हटले जाते. हा केवळ ज्ञानाचा अभाव नसून, ज्ञानाकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष करण्याची किंवा त्याला महत्त्व न देण्याची एक आत्मघातकी वृत्ती आहे. अशी वृत्ती कोणत्याही समाजाच्या विकासासाठी आणि उत्कर्षासाठी गंभीर धोका निर्माण करते. ज्ञानपराङमुखतेची कारणे अनेक आणि सखोल असतात, त्यांचे परिणाम भयानक आणि दूरगामी असतात. व्यावहारिक, संस्थात्मक आणि धार्मिक झापडे लावलेल्या अज्ञानातून समाजाला बाहेर पडण्यासाठी एकत्रित व सातत्यपूर्ण प्रयत्नांची गरज असते. ज्ञानपराङमुखतेची कारणे ज्ञानपराङमुखता ही एक गुंतागुंतीची सामाजिक समस्या आहे. ती अनेक सामाजिक घटकांच्या आंतरक्रियेतून निर्माण होते. ज्ञानपराङमुखतेचे मूळ कारण शिक्षणाच्या मूलभूत संरचनेत आणि समाजाच्या धारणेत दडलेले असते. समाजातील मोठ्या लोकसंख्येला, विशेषतः ग्रामीण भागातील आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ...

सर्वच शाळांमध्ये कोणालाही निर्विवादपणे मनापासून आवडणारी सर्वांगसुंदर गोष्ट असते ती म्हणजे मुलांच्या चेहऱ्यावरील निरागस हसू! ते हसू र्निव्याज असतं... उत्स्फुर्त असतं... प्रामाणिक असतं! त्यात दिखाऊपणा नसतो... बनावटगिरी नसते... कोणताही अंतःस्थ विपरित हेतू नसतो! शाळांमध्ये कार्यरत असणाऱ्या साऱ्यांनाच या स्वर्गीय हास्याची मूर्तीमंत संपत्ती भरभरून मिळत असते. कोणा बालकाला कालपरवा रागावलं, मारलं, कोणाला हिणवलं, दुखावलं... तरीही दिवस पालटल्यावर म्हणा... किंवा घटिका लोटल्यावर म्हणा... पुन्हा ते मूल फुलासारखं टवटवित बनून, आपलं निखळ हास्य घेऊन स्वतःभोवती नंदनवन साकारीत असतं! कोणतंही दुःख असो, वेदना असो, घात असो वा आघात असो, हेवेदावे असो की द्वेषमत्सर असो... साऱ्या किल्मिषांना तत्परतेनं बाजुला सारून मुक्त हास्याची उधळण करण्याची दिव्य कला या बालकांना निसर्गतःच बेमालूमपणे साधलेली असते. जन्मतःच टॅहँऽऽ टॅहँऽऽ चा आलाप करीत, रडत आक्रंदत या मर्त्य जगात प्रवेश करणारा बालक आश्चर्यकारकपणे त्याच्या बालपणात मात्र हास्यानं फुललेलं विशाल हृदय घेऊन मनमुराद जगत असतो! आनंदाचे डोही आनंद तरंग। आनंदचि अंग आनंदाचे। या ...

वैज्ञानिक दृष्टीकोनाच्या प्रसाराचे उल्लेखनीय भरीव कार्य करणाऱ्या डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांचा स्मृतिदिन २० ऑगस्ट हा दिवस दरवर्षी "राष्ट्रीय वैज्ञानिक दृष्टीकोन दिन" म्हणून अंमलात आणायचा असे ठरले. डॉ. नरेंद्र दाभोलकर हे आयुष्यभर वैज्ञानिक दृष्टीकोनाच्या प्रसारासाठी झटत होते. इतकेच नव्हे तर त्यांनी असे कार्य करणारे हजारो लोक महाराष्ट्रात तयार केले. Original Photo From BBC News २०१८ साली २८ फेब्रुवारीला “राष्ट्रीय विज्ञान दिवस” साजरा करण्यात आला. विज्ञान दिवस म्हणजे विज्ञानाचे प्रयोग मांडणे, विज्ञानाची प्रगती सांगणे अशा प्रकारे सामान्यतः सगळीकडे तो साजरा केला जातो. त्यासोबतच वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा अभाव असलेल्या गोष्टी, उपचार त्या कार्यक्रमात केले जातात असेही आढळून आले. एका प्रतिथयश शाळेत अंधश्रद्धाळू कर्मकांडासह हा विज्ञान दिन साजरा करण्यात आला. त्याची बातमी फोटोसह "अंधश्रद्धा निर्मुलन" हे बिरूद लावलेल्या एका ग्रुपवर आयोजकांनी टाकली. त्यावर माझे आक्षेप मी स्पष्टपणे मांडले. परंतु त्यातील कर्मकांडाचे व अवैज्ञानिक उपचारांचे समर्थन स्युडो-सायंटिफिक कारणे देऊन आयोजक मंडळीतर्फे...

१७ एप्रिल १९९९ 'या जगातील कोणतेही चमत्कार हे दैवी नसतात. चमत्कार म्हणून गाजावाजा झालेल्या प्रत्येक घटनेमागे कोणते ना कोणते शास्त्रीय व भौतिक कारण असतेच. अशा तथाकथित चमत्कारांची खरी कारणे आपण समजून घेतली पाहिजेत आणि अंधश्रद्धाळू लोकांना समजावून दिली पाहिजेत.' फेडरेशन ऑफ इंडियन रॅशनॅलिस्ट असोसिएशन्सचे अध्यक्ष बी. प्रेमानंद तळमळीने बोलत होते. धर्मनिरपेक्ष मानवतावाद्यांच्या १४ व्या आंतरराष्ट्रीय अधिवेशनात विविध देशांतून आलेले प्रतिनिधी त्यांचा शब्द न् शब्द अंतःकरणात साठवून ठेवत होते. या वेळी बी. प्रेमानंद व त्यांचे सहकारी विविध चमत्कारांची प्रात्यक्षिके दाखवून त्यामागील शास्त्रीय कारणांचे स्पष्टीकरणही देत होते. थोड्याच वेळात केरळ रॅशनलिस्ट असोसिएशन व तामीळनाडू रॅशनॅलिस्ट असोसिएशनचे कार्यकर्ते पुढे आले. त्यांनी शर्ट व बनियन काढले. सर्वांची उत्सुकता ताणली गेली. पाठीत गळ खुपसून करण्यात येणाऱ्या चमत्कारांची प्रात्यक्षिके ते करून दाखवणार होते. प्रथम त्यांच्या छातीच्या व पोटाच्या त्वचेत सुई खुपसून दोऱ्याने ८-९ लिंबे शिवून लटकवण्यात आली. तसेच नास्तिकवादाचा पुरस्कर्ता पेरियार रामास्वामी या...

Mother Earth Image from Wikimedia CCA एक राज्य होते. तिथे एक राजा राज्य करीत होता. राज्यात सर्व आलबेल होते. सर्व जाती-धर्माचे लोक एक दुसऱ्याशी मिळून मिसळून राहत असायचे. एके दिवशी दरबार भरलेला असताना एक अहमद नावाचा माणूस राजाकडे तक्रार घेऊन आला. तो म्हणाला,” राजेसाहेब, विक्टर नावाचा एक माणूस माझे घर व भोवतालची शेतजमीन बळकावून राहतो आहे. तरी राजे साहेबांनी माझे ते घर व जमीन मला देऊन मला न्याय मिळवून द्यावा.” राजाने त्या विक्टर नावाच्या माणसाला लागलीच बोलावणे धाडले. विक्टर राजदरबारात आल्यानंतर राजाने त्याला विचारले, “ हे सभ्य माणसा, तू अहमद नावाच्या माणसाचे घर बळकावले असा त्याचा आरोप आहे. हा आरोप तुला मान्य आहे का?” विक्टर म्हणाला, “ नाही राजेसाहेब. हे घर सुमारे दीडशे वर्षे आमच्या पूर्वजांच्या ताब्यात आहे. वंशपरंपरागत आम्ही या घरात राहत आहोत. राजसाहेब, आमच्या पूर्वजांनी हे घर व जमीन बळकावले नाही, तर रीतसरपणे विकत घेतले होते. त्यामुळे आमच्या पूर्वजांची ही संपत्ती झाली.” तर राजा म्हणाला, “ हे घर विकत घेतले होते, याचा काही पुरावा आहे का तुमच्याकडे?” विक्टर म्हणाला, “ हे घर विकत घेतल्याची काग...

आंतरराष्ट्रीय पातळीवर "कैरो 678" ने लैंगिक छळाविरुद्ध जागतिक चर्चेत भर घातली. यामुळे इतर देशांमध्ये महिलांच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर विचारमंथन होऊ लागले. चित्रपट अनेक आंतरराष्ट्रीय महोत्सवांमध्ये प्रदर्शित झाला आणि त्याने समाजाच्या विविध स्तरांवर चर्चा घडवून आणली. नुकताच “कैरो ६७८” हा चित्रपट बघितला. काही गोष्टी करायच्या राहून जातात तसा गेली १५ वर्षे हा चित्रपट बघायचे राहून गेले होते. “कैरो 678” हा इजिप्तमधील 2010 साली प्रदर्शित झालेला चित्रपट असून, त्याचे दिग्दर्शन आणि लेखन मुहम्मद दियाब यांनी केले आहे. हा चित्रपट लैंगिक अत्याचार, सार्वजनिक ठिकाणी होणारी छेडछाड, आणि त्याविरुद्ध महिलांच्या संघर्षावर भाष्य करतो. चित्रपट सामाजिक आणि सांस्कृतिक दबावाला तोंड देत संघर्ष करणाऱ्या महिलांच्या धैर्याची प्रेरणादायी कथा सांगतो. चित्रपट तीन महिलांच्या कथा एकत्रितपणे सांगतो. त्या महिला इजिप्तच्या सामाजिक परिस्थितीशी सामना करत असतात. त्यांच्या जीवनात होणाऱ्या लैंगिक छाळावर आधारित त्यांचा लढा आणि संघर्ष यात दिसून येतात. 1. फैजा – ही गरीब आर्थिक परिस्थितीतून आलेली एक सामान्य गृहिणी आहे. टॅक्...

जगात जन्मावर आधारलेली आणि धर्माचा पाया असलेली जात फक्त भारतातच आहे, आणि भारतातील राजकारण, समाजकारण व अर्थकारण त्यावर आधारित आहे. समाजात जाती खोलवर रुजल्या व भिनल्या असल्या तरीही योग्य प्रयत्न केल्यास जातीविरहित समाज निर्माण करणे निश्चितच शक्य आहे. याचा उहापोह या लेखात पुढे केला आहे. जन्मावर व धर्माशी जोडलेल्या जाती ब्राह्मणांनी तयार केल्या हे साक्षात सत्य आहे. त्यांनी स्वतः ला उच्चतम दर्जा घेतला. इतरांना चढत्या उतरत्या क्रमाने दर्जा दिला. त्यामुळे आपण कोणा जातीपेक्षा तरी श्रेष्ठ आहोत या कल्पनेने अनेक तथाकथित वरच्या जातींनी जातीप्रथा टिकवून व मजबूत करून ठेवली. वरच्या जाती खालच्या जातींचे मानसिक, शारीरिक, आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक व राजकीय शोषण करीत राहिल्या. त्या शोषणाचा आनंद उपभोगत राहिल्या. त्यामुळे त्या जातीभेद टिकून राहतील याची परिपूर्ण व विविध पद्धतींनी काळजी घेत राहिल्या. अशा प्रकारे जाती टिकवणारे वरच्या स्तरातील लोक असताना जाती नष्ट करण्याचे प्रयत्न सुद्धा वरच्या स्तरावरून होणे आवश्यक आहे. परंतु जातीय श्रेष्ठतेची भावना त्यांना जात सोडू देत नाही. वरच्या जातीच्या लोकांना ...

   स्वीडिश कलाकार कार्ल फ्रेड्रिक रॉयटर्सवार्ड यांचे "अहिंसा" (किंवा "नॉटेड गन") हे शिल्प यूएन व्हिजिटर्स प्लाझा येथे उभारले आहे. नॉटेड गन हे अहिंसा प्रकल्प फाउंडेशनचे प्रतीक आहे. फोटो: यूएन फोटो/फॅन जिओ २ ऑक्टोबर - आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन  भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीचे नेते आणि अहिंसेचे तत्त्वज्ञान आणि धोरणाचे प्रणेते महात्मा गांधी यांचा जन्मदिवस 2 ऑक्टोबर रोजी आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन साजरा केला जातो. हिंसेला नकार - 15 जून 2007 च्या सर्वसाधारण सभेच्या ठराव A/RES/61/271 नुसार महात्मा गांधी यांच्या व अहिंसेच्या स्मरणार्थ मंजूर केला, आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिवस हा "शिक्षण आणि जनजागृतीसह अहिंसेचा संदेश प्रसारित करण्याचा" एक मार्ग आहे. हा ठराव "अहिंसेच्या तत्त्वाची सार्वत्रिक प्रासंगिकता" आणि "शांतता, सहिष्णुता, समजूतदारपणा व अहिंसेची संस्कृती निर्माण करण्याचे आवाहन करतो. संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या महासभेत ठराव सादर करताना, भारताचे परराष्ट्र व्यवहार राज्यमंत्री श्री आनंद शर्मा म्हणाले की, ठरावाचे व्यापक आणि वैविध्यपूर्ण प्रायोजकत्व हे महात्मा गांध...

स्वामी, महाराज, बुवा आणि गुरू यांच्या कहाण्याच्या कहाण्या रचल्या गेल्यात व जाताहेत..   या कहाण्या ज्या काळात रचल्या गेल्या त्या काळात विज्ञान आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन पूर्णपणे मेलेला होता आणि आजही तो मारण्याचे काम सुरू आहे! कारण या कहाण्यांमध्ये.. चरित्रांमध्ये.. गाथांमध्ये.. अत्यंत अवैज्ञानिक चमत्कार ठासून भरलेले आहेत!   आजच्या टीव्हीवरील मालिका या गाथा आणि ग्रंथांवर आधारलेल्या असतात, ज्यात ठासून चमत्कार तर असतातच, शिवाय कोणताही मागमूस आणि पुरावा नसलेल्या गोष्टी सतत दाखवलेल्या आढळतात. आणि या सर्व स्वामी, गुरु, महाराज, दादा, मामा, आणि बुवा यांची चरित्रं, त्यांच्या गाथा, त्यांचे प्रवचन आणि त्यांचे ग्रंथ या सगळ्यांमध्ये समान चमत्कार आढळतात!!   चमत्कार केल्याशिवाय कोणताही बुवा आणि महाराज किंवा स्वामी हा प्रचंड प्रसिद्ध झालेला नाही आणि त्याच्या मागे लाखो भोळे लोक भक्त बनून लागलेले नाहीत. चमत्काराला नमस्कार असतो हेच खरे असते. अशा या चमत्कारांची एक यादी समान तऱ्हेने सगळीकडे आढळते...   सर्वप्रथम दिसते असे की हे महाराज अचानक प्रकट झालेले असतात! त्यांचे जन्म ठिकाण, त्यांचे आधा...